Op zoek naar sporen van het IJzeren Gordijn in Tsjechië

Written by Sandra van Bijsterveld

Het lijkt alweer zo lang geleden, maar 42 jaar lang was Tsjechië afgesloten van de buitenwereld. Het IJzeren Gordijn maakte het onmogelijk om naar de westerse landen te vluchten met hekken die onder stroom stonden, observatietorens, greppels, prikkeldraad, strenge grenscontroles en honden. De streng bewaakte grens liep in het zuiden van Tsjechië en sloot het land af van West-Duitsland en Oostenrijk. Tegenwoordig kun je mooi langs de voormalige grens fietsen. Maar je kunt de locaties onderweg natuurlijk ook op een andere manier bezoeken.

De internationale IJzeren Gordijn-route

De IJzeren Gordijn-route is een internationaal fietstraject dat in totaal 10.500 km lang is. Het is de langste EuroVelo-route in Europa en hij loopt dwars door heel Europa. De route begint bij de Barentszee ten noorden van Rusland en Noorwegen en loopt onder andere door Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Bulgarije naar het eindpunt bij de Zwarte Zee. De fietsroute langs het IJzeren Gordijn komt door interessante natuurparken, dorpen, steden en historische monumenten.

Het Tsjechische gedeelte

Het deel van de IJzeren Gordijn-route dat door Tsjechië loopt, is 770 km lang en begint in Hranice op de grens tussen Tsjechië en Beieren. Onderweg passeer je meerdere keren de grens tussen Tsjechië en Duitsland/Oostenrijk -iets wat vroeger dus ondenkbaar was geweest. Het eindpunt van het Tsjechische gedeelte bevindt zich in Zuid-Moravië, op het punt waar de rivieren de Dyje en de Morava samenkomen. Daarna gaat de route verder via grens tussen Slowakije en Oostenrijk en langs de voormalige grens tussen Hongarije en Slovenië.

Historische route

Al fietsend krijg je een steeds beter idee van de geschiedenis en hoe het moet zijn geweest voor mensen die in die tijd een weg naar vrijheid zochten. Regelmatig doemen oude wachtposten en uitkijktorens op, zoals in de buurt van Pomézi op de heuvel Zelené Hory. Ook kom je monumenten tegen voor de slachtoffers die op verschillende punten langs de zuidelijke en westelijke grenzen van Tsjechië met Oostenrijk en Duitsland zijn gevallen. Bij Svatý Kříž (voorbij Cheb) staat een monument voor de 82 dodelijke slachtoffers die zijn gevallen door het IJzeren Gordijn.

Ongerepte natuur

De natuur in dit ooit zo streng bewaakte grensgebied heeft als gevolg van de ontoegankelijkheid destijds een uniek, ongerept karakter. In natuurgebied Šumava in Zuid-Bohemen leven edelherten. Tijdens de Koude Oorlog stierven niet alleen mensen bij het passeren van de grens, maar ook veel dieren, waaronder herten. Uit onderzoekt blijkt dat de edelherten die hier leven zich nog altijd houden aan de denkbeeldige barricade.

De fietsroute gaat ook door natuurgebied Boheems Canada, een bosrijk gebied waar je prachtig kunt wandelen en fietsen. Het gebied strekt zich uit tussen de steden Kunžak, Dačice, Slavonice, Nová Bystřice en de stad Jindřichův Hradec. In Slavonice staan er diverse overblijfselen van het IJzeren Gordijn en is het Museum van Verdedigingswerken gevestigd. In dit museum kom je alles te weten over de grensbewaking. Aan de rand van het plaatsje Čížov fiets je langs prikkeldraadhekken en wachttorens.

ijzeren gordijn route in tsjechie
Foto met dank aan Czech Tourism

Ook in nationaal park Podyjí, een nauwelijks aangetast rivierdallandschap, is de geschiedenis nog tastbaar aanwezig. Hier kun je een bezoek brengen aan een openluchtmuseum met onder andere wachttorens. In de Zuid-Moravische stad Mikulov loopt een nieuwe route: de Freedom Trail. Deze 2,3 km lange route begint bij het kasteel van Mikulov en eindigt bij het monument “Gate to heaven”. Op de route staan 13 informatieborden waarop hartverscheurende vluchtpogingen staan beschreven.

Praktische informatie

De IJzeren Gordijn-route heeft een totale lengte van 10.500 km, waarvan 770 km op Tsjechisch grondgebied langs de volgende plaatsen: Aš – Cheb – Rozvadov – Železná Ruda – Vyšší Brod – Kunšach – Draice – Nová Huť – Prední Maršovina – Artole – Čížov – Mikulov – Valtice. Het grootste gedeelte van de route in Tsjechië is gereed en goed aangeven met borden. Aan sommige stukken wordt nog gewerkt. Onderweg kun je overnachten in hotels, pensions en op campings. Een kaart met de Eurovelo-routes en langeafstandsfietspaden in Tsjechië kun je aanvragen bij Czech Tourism.

Deze blogpost kan affiliatelinks bevatten. Als jij via zo’n link iets koopt of boekt, krijg ik een kleine vergoeding. Dit gebeurt anoniem en kost jou niets extra’s. Samenwerkingen en affiliatelinks stellen mij in staat om deze website te onderhouden en jou van informatie te blijven voorzien. Meer hierover lees je in mijn disclaimer/privacyverklaring.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *